lavinia79
13-08-2007, 14:52
10) Nors Mitolojisi
Genis omuzlu, adeleli tanrIlarI ve balIk etli tanrIcalarIyla Iskandinav ve Germen kavimlerinin eski Nors dini, kesinlikle cok ilginc bir yaratIlIs miti. Norse bilimine gore Dunya (Midgard) var olmadan once, ates kIlIcInI kullanan Surt tarafIndan korunan korla kaplI Muspell; buyuk bir bosluk olan Ginnunagagap ve buzlarla kaplI Niflheim vardI. Niflheim’In sogugu Muspell’in alevlerine dokundugunda buzlarIn cozulmesiyle dev Ymir ve buyuk inek Audhumla ortaya cIktI. Sonra, inek, tanrI Bor ve karIsInI yalayarak hayata dondurdu. Cift’in Buri adlI bir cocugu oldu. Buri’nin ise uc oglu oldu: Odin, Vili ve Ve. Ogullar kalkIp Ymir’i oldurdu. Ymir’in etinden Dunya; kemiklerinden daglar; sacIndan agaclar; kanIndan ise nehir ve denizler yaratIldI. Ymir’in ici oyulmus kafatasIndan tanrIlar yIldIzlI cenneti yarattI.
9) Perslerin dini, Zoroastrianizm
Pers bolgesinin Bundahisn’i, tanrI Ahura Mazda tarafIndan yaratIlan dunyayI anlatIyor. Dag Alburz, gokyuzune degene kadar 800 yIl buyudu. Goge dokundugu noktadan yagmur yagmaya baslayInca Vourukasa denizi ve iyi buyuk nehir meydana geldi. Ilk hayvan olan beyaz bir boga Veh Rod nehrinin kenarInda yasIyordu fakat kotu ruh Angra Mainyu onu oldurdu. BoganIn spermleri aya tasIndI ve bircok hayvan ve bitki yaratIldI. Nehrin diger kIyIsInda gunes gibi parlayan ilk adam Gayomard yasIyordu. Angra Mainyu onu da oldurdu. Gunes, spermlerini 40 yIl arIttI ve onlardan revent bitkisi filizlendi. Bu bitki ilk olumluler Masya ve Masyanag’a donustu. Angra Mainyu, onlarI oldurmek yerine kendine tapmalarI icin kandIrdI. 50 yIl sonra ikiz cocuk dunyaya getirdiler ama gunahlarInIn borcu olarak cocuklarI yediler. Uzun bir zaman sonra yine ikiz cocuklarI dunyaya geldi; onlardan da butun insanlar (ozellikle de Persler) meydana geldi.
8) Babil’in nehirlerinin kIyIsInda
Babil yaratIlIs miti Enuma Elish, su tanrIlarI Apsu ve Tiamat ile baslar ve daha genc Ea ve erkek kardesleri gibi bircok tanrInIn yaratIlIsInI anlatIr. Fakat bu genc tanrIlar o kadar cok gurultu yapar ki Apsu ve Tiamat uyuyamazlar. Apsu onlarI oldurme planlarI yapar ama Ea hIzlI davranIp Apsu’yu oldurur. Tiamat oc almak icin aralarInda cIlgIn kopek ve akrep adamIn da bulundugu bircok canavar yaratIr. Ea ve tanrIca Damkina kendilerini korumasI icin , dort gozu, dort kulagI olan dev tanrI Marduk’u yaratIr. Marduk, Tiamat ile dovusurken ruzgarlarI silah olarak kullanIr ve Tiamat’In bogazIna kotu bir ruzgar fIrlatIr; sonra da kalbine ok saplayarak oldurur. Marduk, Tiamati’nin vucudunu ortadan ikiye boler ve yeri ve gokleri yaratmak icin kullanIr. Daha sonra tarIm gibi tanrIlarIn yapmak istemedigi isleri yapmalarI icin insanI yaratIr.
7) Eski MIsIr ruhlarI
Eski MIsIrlIlarIn bircok yaratIlIs miti vardI. Hersey Nu’nun kIvrIlarak donen cIlgIn suyuyla baslar. Atum once kendini yaratIr sonra da bir dagI. Yoksa duracagI bir yer olmazdI. Atum’un cinsiyeti yoktur ve herseyi goren bir goze sahiptir. Atum, bir ogul sIcratIr. Bu hava tanrIsI Shu’dur. Atum sonra bir kIz kusar. Bu da nem ve bulutlarIn tanrIcasI Tefnut’tur. Ikisinin gorevi kargasadan duzen yaratmaktIr. Shu ve Tefnut, dunya Geb ve gok Nut’a can verir. BaslangIcta ikisi de birbinine sarmalanmIs olsa da Geb Nut’u yukarIya kaldIrIr. Yavas yavas dunyada duzen hukum surmeye baslar ama Shu ve Tefnut geri kalan karanlIkta kaybolur. Atum herseyi goren gozunu cIkarIr ve onlarI aramaya yollar. Shu ve Tefnut gozun sayesinde geri dondugunde Atum sevincten aglar. GozyaslarInIn dunyaya degdigi yerde insan meydana gelir.
6) Astekler
Asteklerin anasI Coatlicue, insan kalp ve ellerinden kolyesi ve yIlanlarda etegiyle cok urkutucu. Hikayeye gore, Coatlicue obsidiyen bir bIcak tarafIndan hamile bIrakIlIyor ve ay tanrIcasI olan Coyolxauhqui’ yi ve guney semalarInda yIldIz olacak 400 erkek cocugu dunyaya getiriyor. Daha sonra, gokten turlerden yapIlmIs bir top dusuyor. Bunu bulup kemerine baglayan Coatlicue yine hamile kalIyor. Coyolxauhqui ve kardesleri, cocugun kimden oldugunu bilmedikleri icin cok sasIrIp kIzIyor. Fakat Coatlique’nin karnIndaki savas ve gunes tanrIsI Huitzilopochtli annesinin rahminden tamamen buyumus ve silahlI bir halde cIkIyor. Huitzilopochtli Coyolxauhqui’ yi atesten bir yIlan yardImIyla oldurup kafasInI gokyuzune fIrlatIyor. Coyolxauhqui orada aya donusuyor.
5) Orta KrallIk Cin
KarsIt gucler yin ve yang’I iceren bir kozmik yumurta zamansIz boslukta yuzer. Bir kulucka suresinden sonra ilk varlIk olan Pan-gu ortaya cIkar. YumurtanIn agIr kIsIm yin asagIya cokerek topragI olustururken hafif kIsIm yang ise yukarI cIkIp havayI meydana getirir. KIsImlarIn yeniden olusmasIndan korkan Pan-gu dunyanIn uzerinde durup gogu havaya kaldIrIr. 18 bin yIl boyunca her gun 300cm buyuyerek gokyuzunu de genisletir. Gorevi sona erince de olur. Vucudunun parcalarI evrendeki cisimlere donusur. BazIlarI uzerindeki bitlerin insana donustugunu soyler. Fakat bir baska acIklama da mevcut. TanrIca Nuwa yalnIzdIr ve SarI Nehir’deki camurdan erkegi yaratIr. Ilk insanlar onu cok neselendirir fakat insan yapmak uzun surer. Bu yuzden dunyaya toprak zerreleri atar ve bu zerreler insan olur. Bu acelece yapIlan insanlar halkI olustururken ilk yaptIklarI asilleri olusturur.
4) Ada ulkesi Japonya
TanrIlar iki ilahi kardes yarattIlar: eski bir okyanusun uzerinde yuzen bir koprude duran erkek kardes Izanagi ve kIz kardes Izanami. Izinagi ve Izinami ilk adaya cIktIlar ve orada evlendiler. Ciftin dort sakat cocugu oldu. TanrIlar bunu protokolun ihlal edilmesine yordular. Evlilik rituelinde ilk Izanami konustu. Evlilik torenin dogru bir sekilde tekrarlayan cift iliskiye girdi ve Japonya adasI ile diger tanrI ve tanrIcalarI yarattIlar. Fakat Izanami, ates tanrIsI Kagutsuchi-no- Kami’nin dogumunda oldu. Cok uzulen Izanagi onu olulerin bolgesi Yomi’ye kadar takip etti. Izanagi Izanami’nin curuyen bedenini gordugunde cok korktu ve kactI. Ofkelenen Izanami diger korkunc kadInlarla birlikte onun pesine dustu. Yomi’nin girisinden kacan Izanagi girisi kayayla kapattI. Boylece olumu yasamdan sonsuza kadar ayIrmIs oldu.
3) Hint Kozmolojisinin Brahma’yla randevusu
Hint kozmolojisi bircok yaratIlIs miti iceriyor ve yuzyIllar boyunca asIl oyuncular surekli degisiyor. En eski Vedik metninde Rig Veda, Purusa adInda bin kafalI, gozlu ve ayaklI bir devi anlatIyor. Prusa parmaklarIyla dunyayI sarIyor. TanrIlar Prusa’yI kurban edince vucudu yag uretiyor. Bu yagdan hayvanlar doguyor. Vucudunun parcalarI dunyanIn elementlerine ve Agni, Vayu ve Indra tanrIcarIna donusuyor. AynI zamanda Hindu toplumunun dort kastI Prusa’nIn bedeninden var oluyor: rahipler, savascIlar, halk ve hizmetkarlar. Tarihsel olarak Brahma (yaratan), Visnu (koruyan) ve Siva (mahveden) onem kazandI. Brahm, uyuyan Visnu’nun karnIndan cIkan niluferde ortaya cIkIyor. Brahma daha sonra 4.32 milyar yIlda evreni yaratIyor. Siva evreni yok ediyor ve dongu boyle devam ediyor.
2) Titanlar
Eski yunan sairleri cesitli kozmogoniler one surdu. Bunlardan en iyi korunmus olanI Hesiod’un Teogoni’si. Teogoniye gore ilksel kaostan Gaia (toprak ana)’nIn da icinde bulundugu en eski ilahi gucler cIktI. Gaia gokyuzu Uranus’u kendini sarmasI icin yarattI. Hekatonsir (50 kafalI, 100 elli canavar), Cyclopes gibi bir cok yaratIktan olusan bir ekip kurdular. Sonrada Titanlar meydana geldi. Uranus kendi cocuklarIndan nefret ederek onlarI Tartarus’a hapsetti. Ofkelenen Gaia devasa bir orak yapIp en kucuk oglu Kronus’a verdi. Uranus Gaia ile iliskiye girmek icin geldiginde Kronus belirdi ve babasInIn cinsel organlarInI kesti. Uranus’un cinsel organlarInIn yayIldIgI yerlerden canavarlar ve devler cIktI. Testislerinin yayIlmasIyla meydana gelen deniz kopugunden tanrIca Afrodit dogdu. Daha sonra, Kronus, Zeus ve Olimpiyanlar’ dan olusan ikinci nesil tanrIlara babalIk etti
1) Musevi-Hristiyan ve Islam InanclarInIn dogusu
Yahudi Torah ve Hristiyan Incil’in ilk kitabI olan Cenesis/Genesis iki yaratIlIs hikayesi barIndIrIr. BunlarIn ikisi de Musevi, Hristiyan ve Islami inanclarda dunyanIn yaratIlIsI olarak kabul edilir. Ilkinde TanrI “IsIk olsun,” der, IsIk meydana gelir. AltIncI gunde TanrI gokyuzunu, topragI, bitkileri, ayI, gunesi, hayvanlarI ve insanlarI yaratIr. Yedinci gunde TanrI dinlenir ve yarattIklarInI dusunur.
Ikinci hikayede TanrI ilk insan Adem’i topraktan yaratIr, cennete/bahceye koyar ve yasak agactan elma yememesini ogutler. Adem yalnIzdIr. TanrI Adem’in kaburga kemiginden Havva’yI yaratIr. Konusan bir yIlan Havva’yI elmayI yemesi icin ikna eder, Havva da Adem’i. TanrI ogrendiginde onlarI cennetten kovar ve olumlu yapar.
ALINTIDIR...
:flowers:
Genis omuzlu, adeleli tanrIlarI ve balIk etli tanrIcalarIyla Iskandinav ve Germen kavimlerinin eski Nors dini, kesinlikle cok ilginc bir yaratIlIs miti. Norse bilimine gore Dunya (Midgard) var olmadan once, ates kIlIcInI kullanan Surt tarafIndan korunan korla kaplI Muspell; buyuk bir bosluk olan Ginnunagagap ve buzlarla kaplI Niflheim vardI. Niflheim’In sogugu Muspell’in alevlerine dokundugunda buzlarIn cozulmesiyle dev Ymir ve buyuk inek Audhumla ortaya cIktI. Sonra, inek, tanrI Bor ve karIsInI yalayarak hayata dondurdu. Cift’in Buri adlI bir cocugu oldu. Buri’nin ise uc oglu oldu: Odin, Vili ve Ve. Ogullar kalkIp Ymir’i oldurdu. Ymir’in etinden Dunya; kemiklerinden daglar; sacIndan agaclar; kanIndan ise nehir ve denizler yaratIldI. Ymir’in ici oyulmus kafatasIndan tanrIlar yIldIzlI cenneti yarattI.
9) Perslerin dini, Zoroastrianizm
Pers bolgesinin Bundahisn’i, tanrI Ahura Mazda tarafIndan yaratIlan dunyayI anlatIyor. Dag Alburz, gokyuzune degene kadar 800 yIl buyudu. Goge dokundugu noktadan yagmur yagmaya baslayInca Vourukasa denizi ve iyi buyuk nehir meydana geldi. Ilk hayvan olan beyaz bir boga Veh Rod nehrinin kenarInda yasIyordu fakat kotu ruh Angra Mainyu onu oldurdu. BoganIn spermleri aya tasIndI ve bircok hayvan ve bitki yaratIldI. Nehrin diger kIyIsInda gunes gibi parlayan ilk adam Gayomard yasIyordu. Angra Mainyu onu da oldurdu. Gunes, spermlerini 40 yIl arIttI ve onlardan revent bitkisi filizlendi. Bu bitki ilk olumluler Masya ve Masyanag’a donustu. Angra Mainyu, onlarI oldurmek yerine kendine tapmalarI icin kandIrdI. 50 yIl sonra ikiz cocuk dunyaya getirdiler ama gunahlarInIn borcu olarak cocuklarI yediler. Uzun bir zaman sonra yine ikiz cocuklarI dunyaya geldi; onlardan da butun insanlar (ozellikle de Persler) meydana geldi.
8) Babil’in nehirlerinin kIyIsInda
Babil yaratIlIs miti Enuma Elish, su tanrIlarI Apsu ve Tiamat ile baslar ve daha genc Ea ve erkek kardesleri gibi bircok tanrInIn yaratIlIsInI anlatIr. Fakat bu genc tanrIlar o kadar cok gurultu yapar ki Apsu ve Tiamat uyuyamazlar. Apsu onlarI oldurme planlarI yapar ama Ea hIzlI davranIp Apsu’yu oldurur. Tiamat oc almak icin aralarInda cIlgIn kopek ve akrep adamIn da bulundugu bircok canavar yaratIr. Ea ve tanrIca Damkina kendilerini korumasI icin , dort gozu, dort kulagI olan dev tanrI Marduk’u yaratIr. Marduk, Tiamat ile dovusurken ruzgarlarI silah olarak kullanIr ve Tiamat’In bogazIna kotu bir ruzgar fIrlatIr; sonra da kalbine ok saplayarak oldurur. Marduk, Tiamati’nin vucudunu ortadan ikiye boler ve yeri ve gokleri yaratmak icin kullanIr. Daha sonra tarIm gibi tanrIlarIn yapmak istemedigi isleri yapmalarI icin insanI yaratIr.
7) Eski MIsIr ruhlarI
Eski MIsIrlIlarIn bircok yaratIlIs miti vardI. Hersey Nu’nun kIvrIlarak donen cIlgIn suyuyla baslar. Atum once kendini yaratIr sonra da bir dagI. Yoksa duracagI bir yer olmazdI. Atum’un cinsiyeti yoktur ve herseyi goren bir goze sahiptir. Atum, bir ogul sIcratIr. Bu hava tanrIsI Shu’dur. Atum sonra bir kIz kusar. Bu da nem ve bulutlarIn tanrIcasI Tefnut’tur. Ikisinin gorevi kargasadan duzen yaratmaktIr. Shu ve Tefnut, dunya Geb ve gok Nut’a can verir. BaslangIcta ikisi de birbinine sarmalanmIs olsa da Geb Nut’u yukarIya kaldIrIr. Yavas yavas dunyada duzen hukum surmeye baslar ama Shu ve Tefnut geri kalan karanlIkta kaybolur. Atum herseyi goren gozunu cIkarIr ve onlarI aramaya yollar. Shu ve Tefnut gozun sayesinde geri dondugunde Atum sevincten aglar. GozyaslarInIn dunyaya degdigi yerde insan meydana gelir.
6) Astekler
Asteklerin anasI Coatlicue, insan kalp ve ellerinden kolyesi ve yIlanlarda etegiyle cok urkutucu. Hikayeye gore, Coatlicue obsidiyen bir bIcak tarafIndan hamile bIrakIlIyor ve ay tanrIcasI olan Coyolxauhqui’ yi ve guney semalarInda yIldIz olacak 400 erkek cocugu dunyaya getiriyor. Daha sonra, gokten turlerden yapIlmIs bir top dusuyor. Bunu bulup kemerine baglayan Coatlicue yine hamile kalIyor. Coyolxauhqui ve kardesleri, cocugun kimden oldugunu bilmedikleri icin cok sasIrIp kIzIyor. Fakat Coatlique’nin karnIndaki savas ve gunes tanrIsI Huitzilopochtli annesinin rahminden tamamen buyumus ve silahlI bir halde cIkIyor. Huitzilopochtli Coyolxauhqui’ yi atesten bir yIlan yardImIyla oldurup kafasInI gokyuzune fIrlatIyor. Coyolxauhqui orada aya donusuyor.
5) Orta KrallIk Cin
KarsIt gucler yin ve yang’I iceren bir kozmik yumurta zamansIz boslukta yuzer. Bir kulucka suresinden sonra ilk varlIk olan Pan-gu ortaya cIkar. YumurtanIn agIr kIsIm yin asagIya cokerek topragI olustururken hafif kIsIm yang ise yukarI cIkIp havayI meydana getirir. KIsImlarIn yeniden olusmasIndan korkan Pan-gu dunyanIn uzerinde durup gogu havaya kaldIrIr. 18 bin yIl boyunca her gun 300cm buyuyerek gokyuzunu de genisletir. Gorevi sona erince de olur. Vucudunun parcalarI evrendeki cisimlere donusur. BazIlarI uzerindeki bitlerin insana donustugunu soyler. Fakat bir baska acIklama da mevcut. TanrIca Nuwa yalnIzdIr ve SarI Nehir’deki camurdan erkegi yaratIr. Ilk insanlar onu cok neselendirir fakat insan yapmak uzun surer. Bu yuzden dunyaya toprak zerreleri atar ve bu zerreler insan olur. Bu acelece yapIlan insanlar halkI olustururken ilk yaptIklarI asilleri olusturur.
4) Ada ulkesi Japonya
TanrIlar iki ilahi kardes yarattIlar: eski bir okyanusun uzerinde yuzen bir koprude duran erkek kardes Izanagi ve kIz kardes Izanami. Izinagi ve Izinami ilk adaya cIktIlar ve orada evlendiler. Ciftin dort sakat cocugu oldu. TanrIlar bunu protokolun ihlal edilmesine yordular. Evlilik rituelinde ilk Izanami konustu. Evlilik torenin dogru bir sekilde tekrarlayan cift iliskiye girdi ve Japonya adasI ile diger tanrI ve tanrIcalarI yarattIlar. Fakat Izanami, ates tanrIsI Kagutsuchi-no- Kami’nin dogumunda oldu. Cok uzulen Izanagi onu olulerin bolgesi Yomi’ye kadar takip etti. Izanagi Izanami’nin curuyen bedenini gordugunde cok korktu ve kactI. Ofkelenen Izanami diger korkunc kadInlarla birlikte onun pesine dustu. Yomi’nin girisinden kacan Izanagi girisi kayayla kapattI. Boylece olumu yasamdan sonsuza kadar ayIrmIs oldu.
3) Hint Kozmolojisinin Brahma’yla randevusu
Hint kozmolojisi bircok yaratIlIs miti iceriyor ve yuzyIllar boyunca asIl oyuncular surekli degisiyor. En eski Vedik metninde Rig Veda, Purusa adInda bin kafalI, gozlu ve ayaklI bir devi anlatIyor. Prusa parmaklarIyla dunyayI sarIyor. TanrIlar Prusa’yI kurban edince vucudu yag uretiyor. Bu yagdan hayvanlar doguyor. Vucudunun parcalarI dunyanIn elementlerine ve Agni, Vayu ve Indra tanrIcarIna donusuyor. AynI zamanda Hindu toplumunun dort kastI Prusa’nIn bedeninden var oluyor: rahipler, savascIlar, halk ve hizmetkarlar. Tarihsel olarak Brahma (yaratan), Visnu (koruyan) ve Siva (mahveden) onem kazandI. Brahm, uyuyan Visnu’nun karnIndan cIkan niluferde ortaya cIkIyor. Brahma daha sonra 4.32 milyar yIlda evreni yaratIyor. Siva evreni yok ediyor ve dongu boyle devam ediyor.
2) Titanlar
Eski yunan sairleri cesitli kozmogoniler one surdu. Bunlardan en iyi korunmus olanI Hesiod’un Teogoni’si. Teogoniye gore ilksel kaostan Gaia (toprak ana)’nIn da icinde bulundugu en eski ilahi gucler cIktI. Gaia gokyuzu Uranus’u kendini sarmasI icin yarattI. Hekatonsir (50 kafalI, 100 elli canavar), Cyclopes gibi bir cok yaratIktan olusan bir ekip kurdular. Sonrada Titanlar meydana geldi. Uranus kendi cocuklarIndan nefret ederek onlarI Tartarus’a hapsetti. Ofkelenen Gaia devasa bir orak yapIp en kucuk oglu Kronus’a verdi. Uranus Gaia ile iliskiye girmek icin geldiginde Kronus belirdi ve babasInIn cinsel organlarInI kesti. Uranus’un cinsel organlarInIn yayIldIgI yerlerden canavarlar ve devler cIktI. Testislerinin yayIlmasIyla meydana gelen deniz kopugunden tanrIca Afrodit dogdu. Daha sonra, Kronus, Zeus ve Olimpiyanlar’ dan olusan ikinci nesil tanrIlara babalIk etti
1) Musevi-Hristiyan ve Islam InanclarInIn dogusu
Yahudi Torah ve Hristiyan Incil’in ilk kitabI olan Cenesis/Genesis iki yaratIlIs hikayesi barIndIrIr. BunlarIn ikisi de Musevi, Hristiyan ve Islami inanclarda dunyanIn yaratIlIsI olarak kabul edilir. Ilkinde TanrI “IsIk olsun,” der, IsIk meydana gelir. AltIncI gunde TanrI gokyuzunu, topragI, bitkileri, ayI, gunesi, hayvanlarI ve insanlarI yaratIr. Yedinci gunde TanrI dinlenir ve yarattIklarInI dusunur.
Ikinci hikayede TanrI ilk insan Adem’i topraktan yaratIr, cennete/bahceye koyar ve yasak agactan elma yememesini ogutler. Adem yalnIzdIr. TanrI Adem’in kaburga kemiginden Havva’yI yaratIr. Konusan bir yIlan Havva’yI elmayI yemesi icin ikna eder, Havva da Adem’i. TanrI ogrendiginde onlarI cennetten kovar ve olumlu yapar.
ALINTIDIR...
:flowers: